Steun ons

Vuurwerk niet verbieden, maar veiliger organiseren

17 januari 2022
3 minuten

Zelf is hij geen liefhebber. Maar vuurwerk verbieden? Marinus van den Berg pleit voor een zorgvuldig nadenken over de betekenis van rituelen. Vuurwerk hoort bij oud en nieuw, net als oliebollen en appelflappen. Oud en nieuw is een overgangsritueel. 'Geen leven zonder rituelen'. 

Door Marinus van den Berg

"Er is vuur dat niet dooft, er is vuur dat verwarmt en verbindt

en er is vuur dat doodt, vuur om bang voor te zijn.”

Er moesten minder mensen naar de oogarts, afgelopen oudejaarsavond, maar het aantal letsels als gevolg van vuurwerk is niet gedaald. Dan was er nog het geweld tegen hulpverleners en het drama in Haaksbergen waarbij een twaalfjarige jongen omkwam en een elfjarige ernstig werd gewond. De man die ervaring had met een zogenaamde klaphamer (nooit van gehoord) wilde ook dit jaar weer een feestje bouwen in de buurt. Hij wilde feest en geen dood en verwondingen zaaien, maar er gebeurde iets dat nu onderzocht wordt. De man werd als verdachte in beperking geplaats. Dat zijn juridische termen die hard kunnen aankomen. Je schudt ze niet zomaar weer van je af. Hier zijn alleen maar verliezers. Ieder oud en nieuw zal het herinnerd worden.

Hier in Rotterdam waar ik woon was van het vuurwerkverbod niets te merken. Siervuurwerk kan een feest zijn, maar dit jaar had ik geen zin om voor het raam te gaan staan. Het was weer een jaarwisseling in coronatijd. Het was een jaarwisseling met veel onrust in de wereld: Kazachstan, Oekraïne, steeds meer besmettingen, cijfers over oversterfte. Wat staat ons te wachten? Er zijn geen overgangen zonder angst en zonder hoop. We hopen het beste al weten we niet echt wat dat is. We lijken vooral af te wachten zonder ver vooruit te kijken.

Vuurwerkverbod

In de eerste week van het nieuwe jaar klinkt weer de vraag naar een totaal vuurwerkverbod. Twee politieke partijen willen een Kamerdebat. Vuurwerk is een verzamelwoord voor allerlei soorten van vuurwerk – carbid en klaphamers – vallen er niet onder. Niet alleen het zware maar ook het kleine vuurwerk vraagt om zorgvuldigheid. Zorgelijk is de toename van steeds meer illegaal zwaar vuurwerk.

Ik ben geen liefhebber van vuurwerk maar heb wel vragen over een mogelijk vuurwerkverbod. Vuurwerk hoort bij oud en nieuw, net als oliebollen en appelflappen, champagne en de buren groeten. Oud en nieuw is een overgangsgebeuren en dat vraagt om rituelen. Geen leven zonder rituelen is een bekend boek van Gerard Lukken. “Ritueel is eerst en vooral een manier van aandacht vestigen. Ritueel is ook een gevaarlijke spel”, zo lees ik in het onlangs verschenen nieuwe boek over Rituelen van Paul Post. Rituelen kunnen en willen ons helpen maar dat vraagt wel om aandacht en niet om losse polswerk.

Het valt op dat het vuurwerk op bommenwerk is gaan lijken. Er zijn in ons land steeds meer mensen uit oorlogsgebieden. “Hoe is dit voor hen…?”, zei een buurman. Ik laat de honden even buiten beschouwing maar niet onbenoemd. Vuurwerk verbieden of aan banden leggen is een politieke zaak en een juridische kwestie met de vraag naar de handhaving. Het gaat dan om een opgelegd verbod in een tijd waarin de overheid steeds minder wordt vertrouwd. De kans is groot dat de illegaliteit eerder toeneemt en er nog minder zicht is op wat het zware – ik zeg oorlogsachtige vuurwerk – is. Ik zie meer in begeleiden met draagvlak in de samenleving dan verbieden van bovenaf.

Vuurwerkschaamte

Ik pleit voor het tijdig samen nadenken over de waarde en de betekenis van overgangsrituelen. Samen nadenken over de vragen hoe sluiten we het oudjaar af en gaan we het nieuwe jaar in? Dat nadenken kun je in familie-, vrienden- en buurtkring doen, maar ook in een wijk, een dorp. Dichtbij mensen. Samen ook afspraken maken over een veilige overgang. Vuurwerkschaamte zou die veiligheid kunnen versterken. Niet voor alle vuurwerk, maar wel voor het oorlogsvuurwerk. Niet meer bluffen met dat zware spul. Dit jaar werd er meer illegaal (gevaarlijk) vuurwerk door de politie opgespoord. Het is duidelijk dat het ook een Europese kwestie is.

Tot slot pleit ik als het weer kan voor oudjaarsdiensten in de kerken, op een vernieuwende wijze: toegankelijk voor iedereen. Danken voor het voorbije jaar, benoemen van verlies, pijn, angsten en zorgen, uitspreken van hoop. Zo een dienst kan een oase zijn. Bidden om het vuur van de heilige Geest die verbindt en wonden geneest.


(Dit artikel is een bewerking van een bijdrage voor Twentsche Courant/Tubantia, 08012022

Paul Post, Rituelen, theorie en praktijk in kort bestek, Parthenon (2021), 152 blz., € 19,50.

 

 

Marinus van den Berg

Lees meer

Marinus van den Berg (1947, Wijhe) was tot 2016 geestelijk verzorger in verpleeghuis Antonius-IJsselmonde in Rotterdam. Hij studeerde aan het gymnasium van de paters karmelieten in Zenderen, theologie aan de Katholieke Hogeschool Utrecht en de universiteit van Yale (VS). In 1977 werd hij priester gewijd. Hij is als geestelijk begeleider gespecialiseerd in het bijstaan van stervenden en rouwenden. Marinus schrijft met regelmaat bijdragen voor de Bezieling: persoonlijke overwegingen en observaties en woorden ter inspiratie. Ook is hij auteur van tientallen boeken over de omgang met verlies, rouw en dood. Enkele recente publicaties: Rouwen in de tijd; Lijden verlichten; Meegaan tot het eind; en Na werk tijd. Zijn motto: “Van zwijgen naar benoemen: dat kan lijden verlichten.”

Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross