Steun ons

Schapen en bokken

22 november 2019
3 minuten

René Grotenhuis voelt zich wat ongemakkelijk bij de manier waarop deze week de goeden van de slechten gescheiden worden naar aanleiding van de racistische spreekkoren op het Bossche voetbalveld.  "Wat als het gaat om verbaal geweld van een groep die zich niet gehoord weet en heel goed door heeft waar de achilleshiel zit van de samenleving waar ze zich niet toe voelt behoren? En net als de samenleving zich niet om hen bekommert en niet bereid is rekening met hen te houden, bekommeren zij zich niet om de samenleving."

Door René Grotenhuis

Deze weken zijn in het kerkelijk jaar gereserveerd voor de lezingen over het einde der tijden. Eén daarvan is de populaire lezing over de werken van barmhartigheid (te eten en te  drinken geven, kleding schenken, vreemdelingen opnemen, zieken en gevangenen bezoeken): wat je voor de minste van de mensen doet, dat heb je voor mij gedaan (Matteüs 25, 40). Jezus plaats dat verhaal in de beeldspraak van de scheiding der geesten. De Mensenzoon zal alle mensen die voor hem komen scheiden zoals de herder scheiding maakt tussen schapen en bokken. De schapen aan zijn rechterhand, de bokken aan zijn linkerhand. Het is een eenvoudig en goed toepasbaar schema dat duidelijk maakt wie deugt en niet deugt en ook de daden waaraan je het afmeet, zijn helder omschreven.

Het afgelopen weekend met het rumoer over zwartepiet en de oerwoudgeluiden in het stadion van FC den Bosch was in dat kader een zaak van toepassen van deze scheiding van de bokken en de schapen. Voor iedereen was duidelijk wie de bokken waren en de rest haastte zich om zich onder de schapen te scharen. En het ging nog net niet over de eeuwige straf waaraan deze voetbal-bokken zouden worden onderworpen, maar een eeuwigdurend stadionverbond komt toch aardig in de buurt. De roep om strengere straffen en harde maatregelen klonk in ieder geval luid en duidelijk.

Deplorables

Ik merkte dat ik me ongemakkelijk voel bij deze toepassing, hoewel er geen speld tussen te krijgen is: racisme is verwerpelijk en na zoveel jaar zou het toch eindelijk ook tot deze kleine groep van voetbalsupporters moeten zijn doorgedrongen dat het diepe schande is voetballers met een kleurtje zo te bejegenen.

In mijn ongemak stel ik me de vraag: wat als het de uiting is van een groep mensen die zich systematisch afgeserveerd voelt in de samenleving, in wie de samenleving niet geïnteresseerd is omdat ze niet meekunnen in de snelle moderniteit van globalisering, digitalisering en migratie? Wat als het gaat om verbaal geweld van een groep die zich niet gehoord weet en heel goed door heeft waar de achilleshiel zit van de samenleving waar ze zich niet toe voelt behoren? En net als de samenleving zich niet om hen bekommert en niet bereid is rekening met hen te houden, bekommeren zij zich niet om de samenleving. Wat als deze uiting van witte suprematie op de tribune een antwoord is op de culturele en intellectuele suprematie waar zij in de samenleving voortdurend op stuiten? Het zijn de mensen die in 2016 in de verkiezingscampagne van Hilary Clinton werden neergezet als ‘deplorables’, de beklagenswaardigen die achteraan bungelen omdat ze de aansluiting gemist hebben.

Groeiende kloof

Misschien vul ik teveel in en zoek ik diepere lagen die er niet zijn. Sinds ik in het begin van de jaren tachtig in de wijk Ondiep heb gewerkt - het stembureau in de Nicolaas-Monica kerk waar ik toen werkte had het hoogste percentage PVV-stemmers van de stad Utrecht in 2017 - worstel ik met de alsmaar groeiende kloof tussen mensen die het niet kunnen bijbenen en zich terzijde geschoven voelen en de samenleving die opgejaagd door vooruitgang geen tijd heeft om stil te staan bij de achterblijvers.

Natuurlijk rechtvaardigt dat geen racistische uitlatingen, maar ik voel me ongemakkelijk bij de zelfgenoegzame wijze waarop iedereen vaststelt wie de bokken zijn (zij) en wie de schapen (wij), om vervolgens na het uitspreken van het oordeel verder te gaan waar we gebleven waren.  Iedereen vraagt zich af waarom het na zoveel jaren nog steeds niet afgelopen is met racistische spreekkoren langs het veld. Zou het misschien ook te maken kunnen hebben met het voortbestaan en verdiepen van de kloof in de samenleving?

Wat ik in ieder geval weet, is dat in het evangelie de scheiding tussen de bokken en de schapen voorbehouden is aan de Mensenzoon, hoe verleidelijk het ook is om zelf maar die rol te vervullen.

 

 

 

 

René Grotenhuis

Lees meer

René Grotenhuis (1951-2021) studeerde theologie en was zes jaar werkzaam als pastoraal werker in de wijk Ondiep (Utrecht). Daarna werkte hij o.a. als directeur in de thuiszorg, voor Pharos, kenniscentrum voor vluchtelingen en gezondheidszorg en (tot 2013) als algemeen directeur van Cordaid. Hij was vicevoorzitter van VKMO (Vereniging van Katholieke Maatschappelijke Organisaties). Hij schreef ‘Van Macht ontdaan” (2015) en ‘Zout’ (2020) over de betekenis van de christelijke traditie in onze tijd. Tot aan zijn overlijden, 8 december 2021, was René columnist, voorzitter van het bestuur en hoofdredacteur van de Bezieling.

Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross