Steun ons

Operatietijd - Van Pasen nog geen weet

13 maart 2017
4 minuten
<p align=right>Foto Pieter van Marion</p>

Foto Pieter van Marion

“Er is bloed in mijn ontlasting… met mijn darmen zit het niet goed. Er gaan onderzoeken komen de komende tijd.” Hij gaat nog wel naar zijn werk en hij straalt hoop uit. "Afwachten...”, zegt hij. Operatietijd. Kan geestelijke verzorging in zo'n tijd van betekenis zijn? En waar is dan God als God geen waspoeder wil zijn, die alle vlekken oplost.  "Wie kan dit uur met mij volhouden?",  is een vraag die Marinus van den Berg opvangt 'uit die tuin met olijven'. Pasen is nog ver.

Door Marinus van den Berg

“Wilt u bidden voor mijn dochter?” vraagt ze. “Zij heeft mij gevraagd dat aan u te vragen”, voegt ze toe. “Mijn dochter wist dat ik naar deze middag zou gaan.” Ik had een spreekbeurt in het Rouwcafé in Rotterdam naar aanleiding van mijn boek Rouwen in de tijd. Gaan spreken is in gesprek gaan. Meer met dan tót mensen spreken en zoeken naar een taal van herkenning en erkenning. Haar man is meer dan twee jaar geleden overleden. Ik ken haar van die tijd. De tijd voor het sterven en van het sterven is vaak een zware tijd. “Ook een mooie tijd”, hoor ik soms. Het kan beide zijn. Vaak ook een vermoeiende tijd, maar dat voelen velen pas later. “Denk aan jezelf en let op je grenzen”, is goedbedoeld maar frustreert eerder dan dat het steunt. Nu is ze opnieuw in een zware tijd gekomen: “Het begon met dubbelzien…” Over een paar weken een zware operatie vanwege een hersentumor.

Afwachten

Hij heeft pas een nieuwe functie, is pas gepromoveerd en pas vader. “Gaat het goed…”, zeg ik als ik hem in de hal van waar ik woon tegenkom. Ik zie een tasje van de apotheker naast de jumbo-boodschappen tas. In de ochtend hoor ik al een paar dagen een kind huilen. Hij lijkt ja te zeggen maar het is nee. “Er is bloed in mijn ontlasting… met mijn darmen zit het niet goed. Er gaan onderzoeken komen de komende tijd.” Hij gaat nog wel naar zijn werk en hij straalt hoop uit. "Afwachten...”, zegt hij.

In de late ochtend spreek ik met een onderbuurman. Zijn partner heeft nu de vierde chemokuur achter de rug. Of er een vijfde of zesde komt is nog onzeker. “Hij doet flink, maar de dokter zegt dat hij kwetsbaar is.” Hij wil tachtig worden en dat groots vieren. Dat is over vier jaar. Een kennis vertelde hem van iemand anders die ook acute leukemie had maar na tweeëneenhalf jaar nog leefde. “Het is afwachten…” zegt hij.  Ook met hemzelf gaat het niet zo goed: “Roofbouw”, zei de huisarts.

Code rood

Mijn gedachten dwalen op deze dag steeds naar R.. Ze rolde eruit - zoals dat heet - bij een bevolkingsonderzoek. Ze voelde zich niet ziek maar was het wel. Er was in haar darmen kwaadaardigheid gaan groeien als een ongewenste insluiper. Het heeft niets te maken met strijd of schuld. Het is volstrekt willekeurig zonder aanzien des persoons. Zij had al heftige klappen te verduren gekregen: een zus aan kanker overleden, een zoon door zelfdoding. “Houdt het dan nooit op…?” De eerste operatie werd gestaakt. Ze wachtte zes weken op de volgende in een academisch ziekenhuis. Een week eerder zat ik met haar man en haar aan tafel. Zij is een positief ingestelde vrouw maar er was ook die beukende onzekerheid. Code rood. De kleur van de hoop was aan de horizon maar ook de angst voor het schip dat tegen de rots stukloopt. Gisteren was de operatie en schreef ik de tekst Operatietijd. Wat weet ik van binnenuit van die tijd?

Tergende onzekerheid

Kan geestelijke verzorging in die tijd van betekenis zijn? Het is lijdenstijd en je hebt nog geen weet van Pasen. Er wordt me vaak in mooie brieven te snel en te gemakkelijk over Pasen gesproken, alsof alles goed komt. Of ik ze maar wil verspreiden. Maar wat is goed? Waar is God en hoe moet ik bidden als God geen gatenvuller is, geen waspoeder die alle vlekken oplost. Als God een vraag is of een vreemd verlangen…

Ik vertelde niemand van R.. Ik vertelde niet van mijn overleden zus. Ik vertelde niet van wie ik kende of gekend had. Ik denk niet dat een van hen op mijn verhaal zat te wachten. Ik probeerde in het hier en nu te zijn en te blijven. Ik probeerde het vol te houden met de macht en de onmacht van de onzekerheid, tergende onzekerheid. Je wilt vluchten, in slaap vallen. Ik hoor die vraag uit die tuin met olijven: wie kan dit uur met mij volhouden? Ik durf geen ja of nee te zeggen. Ik luister naar de aria Ich will bei meinem Jesu wachen en lees nog eens in het prachtige boek Bachs grote passie van Ad de Keyzer (1).

Zwarte vrijdag

Ik lees ook in het boek Liturgische spiritualiteit van monnik Thomas Quartier OSB (2). Hij stoort en inspireert me. Aan de moeder die vroeg om gebed, stuurde ik de tekst Operatietijd. Zou er een liturgie voor onzekere tijden ontwikkeld kunnen worden die samen in de onzekerheid gaat staan? Het kan Pasen worden maar ook zwarte vrijdag. Ook dan zijn er volhouders en wachters nodig.

(1) Ad de Keyzer, Bachs grote passie, Adveniat/Halewijn 2015

(2) Thomas Quartier, liturgische spiritualiteit, Berne media 2017

 

Operatietijd

een kaars voor de operatietijd

tijd van niet weten

tijd van wachten

tijd van overgeven

tijd van vertrouwen

tijd van spanning

tijd van angst

tijd van de dokters

tijd voor hun team

tijdeloze tijd

tijd van ongekende duur

tijd van spannende stilte

tijd van afwachten.

Marinus van den Berg

Lees meer

Marinus van den Berg (1947, Wijhe) was tot 2016 geestelijk verzorger in verpleeghuis Antonius-IJsselmonde in Rotterdam. Hij studeerde aan het gymnasium van de paters karmelieten in Zenderen, theologie aan de Katholieke Hogeschool Utrecht en de universiteit van Yale (VS). In 1977 werd hij priester gewijd. Hij is als geestelijk begeleider gespecialiseerd in het bijstaan van stervenden en rouwenden. Marinus schrijft met regelmaat bijdragen voor de Bezieling: persoonlijke overwegingen en observaties en woorden ter inspiratie. Ook is hij auteur van tientallen boeken over de omgang met verlies, rouw en dood. Enkele recente publicaties: Rouwen in de tijd; Lijden verlichten; Meegaan tot het eind; en Na werk tijd. Zijn motto: “Van zwijgen naar benoemen: dat kan lijden verlichten.”

Reacties

  1. Dag Marinus,
    een prachtig gedicht, komt ook tijdens een bericht dat onze schoonzoon, veertiger, te horen krijgt dat er een tumor zit in het keel-neus gedeelte, a.s. vrijdag het behandelplan.
    Ook wij hopen op een goed bericht.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross