Steun ons

Nieuw thema: 'Waar is God?'

14 november 2013
3 minuten

Een hele hoop mensen klaren het niet in hun leven; en uiteindelijk geldt dat voor ons allemaal. Maar in die verlorenheid zijn wij toch niet verloren. Zo luidt de hoopvolle en uiteindelijk positieve levensinstelling van de hoogleraar theologie Erik Borgman. Hij verbindt die instelling onomwonden met zijn christelijke geloof: “Er is een laag in de werkelijkheid waar je niet uit kunt vallen.” ’Niemand valt, of hij valt in uw handen’, zegt hij Huub Oosterhuis na.

Ontkenning van de fundamentele rauwheid van het bestaan? Nee, zegt Borgman: het christelijk geloof erkent en onderkent de kwetsbaarheid en de reddeloosheid van het leven, maar tegelijkertijd houdt het staande: die reddeloosheid is niet het laatste woord. “Het geloof zegt: zelfs als er helemaal niets meer is, dan moeten we bij dat niets blijven. En in dat niks gebeurt iets. Dat is het wonder waar het in het geloof om draait. En dat wonder is geen toevalligheid, maar dat is de grondstructuur van onze werkelijkheid: de God uit wie alles voortkomt, is betrokken liefde. Dát is de christelijke belijdenis.”

Vol te houden vraag
Voor mij waren dit enkele fascinerende - en ook wel hoognodige - uitspraken in het interview dat ik onlangs met Borgman had. Ik vind dat hij hier als het ware gelovig de nek uit steek. Gelovige taal heeft per der definitie iets zoekends, bedient zich noodzakelijk van beeldspraak. Het gevaar dreigt dat de geloofstaal daardoor wollig en vaag wordt en zich in duizend nuanceringen verliest, terwijl geloof toch ook een ‘harde’ grondslag heeft, spreekt vanuit een eigen werkelijkheidsvisie. Voor Borgman is die gelovige visie meer dan alleen maar literaire verbeelding, meer dan alleen poëzie en meer dan ‘oprecht veinzen’. Uiteindelijk is zij de overtuiging (intuïtie) dat chaos niet de grondslag is van alles.

Deze intuïtie is belangrijk genoeg om er wat langer bij stil te staan. Waarop is zij gebaseerd?  Want hoe dan ook: die intuïtie wordt soms zwaar op de proef gesteld. Zeker in tijden waarin de rampspoed via de media als het ware onze woonkamers binnen klotst. Voor Carel ter Linden (wiens boek Wat doe ik hier in godsnaam we hier bespraken) is juist de onbarmhartige willekeur van de natuur, die zich aan de mens niets gelegen laat liggen, reden om niet langer in een goddelijk fundament van de werkelijkheid te geloven. En in een wereld waarin de natuurwetenschap de werkelijkheid tot in het kleinste detail en de verste uithoek heeft blootgelegd, lijkt soms weinig plaats over te blijven voor zoiets als God. Hoe moeten we Gods werkelijkheid plaatsen en hoe kunnen we die plaats dan denken? Kortom: Waar is God?

Op dit thema, deze vol te houden vraag, zullen we ons komende tijd op de Bezieling richten. Wat zijn hier de overwegingen en de argumenten? Maar ook: waar komt die vraag naar God eigenlijk ons leven binnen? En vervolgens welke uitwerking heeft ons antwoord?

Existentiële plaats
We beginnen met een interview met Emanuel Rutten, een wiskundige en filosoof die vorig jaar opzien baarde met en nieuw gods‘bewijs’. Fascinerend aan Rutten is dat hij lange tijd in een soort atheïstische sluimer leefde vanuit de onkritische overtuiging dat het geloof irrationeel zou zijn. Eenmaal ontwaakt uit die ‘dogmatische sluimer’ kreeg het christelijk geloof ook een existentiële plaats in zijn leven.

Iets dergelijks overkwam de Britse schrijver Francis Spufford. Op een bijzonder originele wijze beschrijft hij hoe zijn “Menselijke Neiging om Dingen te Verkloten” (zonde) hem, als modern wereldwijs jong mens, de ogen opende voor een “En toch…” (genade). Eveneens binnenkort op de Bezieling.

Een overvloed aan argumenten voor en tegen geloven (en vooral tegen niet-geloven) zijn te vinden in het boek “God bewijzen” van Stefan Paas en Rik Peels. Taede Smedes schreef een recensie. (Zie Boeken).

Theo van de Kerkhof

Lees meer

Theo van de Kerkhof (1958, Roermond) is zelfstandig theoloog en journalist. Sinds 1989 is hij werkzaam in de voorlichting en religiejournalistiek. Hij was voorlichter aan de Theologische Faculteit Tilburg en eindredacteur bij Volzin. Sinds 2013 is hij freelancer. Theo is vader van twee zoons. Religie met een filosofische inslag heeft zijn warme interesse. Hij bekijkt zaken graag ook eens van een andere kant, bijvoorbeeld een boeddhistische, en voelt zich daar christelijk heel wel bij. Theo is eindredacteur van de Bezieling en behartigt de dagelijkse gang van zaken. Motto: “Het is zoals het is. En van daaruit zien we wel weer verder.”

Reacties

  1. ‘Waar is God...?’ Trouwe kerkgangers herkennen ongetwijfeld het credo: 'Door ons, met ons en in ons…'. Daar is God! Naarmate wij enthousiast(*) kunnen zijn over ons geloof, wordt God manifest. Dat enthousiasme is gaandeweg verzwakt. Niet louter als gevolg van die helaas ontmoedigende strijd tussen onze Nederlandse en Roomse paus. Er is zoveel meer waardoor geloof – wetenschappelijk - min of meer is vertroebeld en gaandeweg lijkt te zijn afgestorven. * Entheos - Het Goddelijke (kind) in ons…

    De huidige Paus is een verademing voor Nederlandse gezagsdragers en het legioen (ex)Katholieken. Zelfs een atheïst zou haast enthousiast worden en op enig moment ‘enig mensgericht geloof’ publiek durven uiten. Het mag geen verrassing zijn dat kerken in Nederland zijn afgebroken-, leeggestroomd en ontgoocheld raakten. De crises zijn een geschenk uit de hemel. Elk wanhopig mens zoekt houvast.

    Aangenaam verrassend is dit: Phil Bosmans is destijds afgekeurde als priester (hij lag eerst plm. 2 jr op sterven!) In 40 jaar heeft hij opgebouwd wat kerken sinds 1960 hebben afgebroken. Zijn geloof is niet anders dan dat van de (RK) kerk. Hij was achter wars van protocol en/of mensen afwijzen en/of buitensluiten vanwege geloof-, huidskleur, ras-, sexuele- of politieke voorkeur...!

    Phil grossierde decennia in heldere- en hoopvolle spreuken. Duizenden met humor doorspekte (lees: acceptabele) eyeopeners. Maar K13 èn zijn Liefde staat centraal in elk woord en elk boek dat hij ooit publiceerde. Bij alles wat hij via Bond Zonder Naam Antwerpen tot leven en in beweging heeft gebracht. Phil is 17 januari 2012 in Mortsel overleden, maar zal nooit dood zijn. Hij leeft en bruist door de bezieling van ruim 200.000 Vlaamse steunbetuigers.

    Zou het een idee zijn zoiets geniaals ooit nog in Nederland te gaan introduceren en overwegen?

  2. ik vond ooit een briefje op mijn bureau dat afkomstig bleek te zijn van een joodse collega. Er stond het volgende op; 'Docent tegen student: 'Jij krijgt van mij € 25,- als je me zegt waar G'd is.' Student tegen docent: 'U krijgt van mij € 50,- als u me zegt waar G'd niet is.'

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross