Steun ons

Liefde schept vrijheid

22 januari 2019
3 minuten

Vrijheid heeft met liefde te maken, ontdekt Trouw-columnist Marjolijn van Heemstra tot haar verbazing. Wie vertrouwd is met de christelijke traditie kijkt daar minder vreemd van op. Christelijke vrijheid, of verlossing is ondenkbaar zonder liefde. Het  betekent je handen openen, in het besef dat God van je hield vanaf het allereerste moment, nog voor je maar iets gedaan of gepresteerd had.

Door René Grotenhuis

In de Trouwbijlage ‘Tijd’ van vorige week (12 januari) schrijft Marjolijn van Heemstra dat ze op zoek naar de oorsprong van het woord vrijheid stuitte op liefde: "Ik verwachtte een verwantschap met vleugels of een oeroud synoniem voor Wanderlust, maar ik las dat het woord vrijheid van Freya komt, germaans voor lief en dierbaar."  Vrijheid, zo schrijft ze verder, heeft niet veel meer met liefde te maken, wel met ongebonden en onafhankelijk zijn.

Ik snap haar verbazing wel. Vrijheid is in ons huidige moderne levensgevoel iets wat je verwerft door belemmeringen uit de weg te ruimen. Als je je hebt losgemaakt van ideologieën die je insnoeren, als je je hebt bevrijd van wat je ouders en opvoeders vinden. De ultieme vrijheid is als je ook je werkgever vaarwel kunt zeggen omdat je voldoende vermogen hebt om helemaal zelf te bepalen wat je doet.

Vrijheid is een van de meest belangrijke begrippen in ons modern maatschappelijk debat. Als vrijheid wordt ingeperkt of niet gerespecteerd, dan is er iets ernstigs aan de hand. Vrijheid is heilig en onaantastbaar

Ultieme vrijheid

Ik neem het Marjolijn van Heemstra niet kwalijk dat ze zich niet realiseert dat ze met haar inzicht over de verbinding van vrijheid en liefde een centrale boodschap uit de christelijke traditie op het spoor is. De apostel Paulus schrijft in zijn brief aan de Romeinen over de vrijheid van de kinderen Gods en de basis daarvan is de liefde die God ons heeft betoond in Christus. De ultieme vrijheid is dat God van ons houdt en het maakt niet uit wat we doen, wat we hebben, of van welk ras, geslacht of etniciteit we zijn. Vrijheid in christelijke zin is dat je niets hoeft te doen of te bewijzen, er zijn geen voorwaarden vooraf.  In de christelijke traditie heet dat verlossing. Die verlossing is ondenkbaar zonder liefde.

Die verlossing is daarmee iets wat ons gegeven wordt. Het gaat er niet om dat we van alles uit de weg moeten ruimen of invloeden van buiten af moeten afweren om onze vrijheid te realiseren. Verlossing betekent je handen openen. Het is ook niet wat gerealiseerd wordt aan het eind van een lange weg, het is de basis van het leven.

Allergie

De column van Marjolijn van Heemstra maakt mij nog eens duidelijk hoe weinig de christelijke traditie bekend is en nog een rol speelt in het maatschappelijk debat. Sterker nog: het lijkt erop dat het verwijzen naar christelijke traditie al bij voorbaat verwijzen is naar onvrijheid, naar een kerk die beknot en beperkt, die bezig is met wat niet mag en die met beroep op God controle wil houden. Kerk en geloof zijn dan ongeveer synoniem met onvrijheid.

Is het erg dat men zich nauwelijks meer bewust is van de christelijke traditie? Ik begrijp de allergie voor de christelijke traditie wel. We hebben geen al te fraaie geschiedenis. Maar het is jammer dat we met het badwater ook het kind weggooien, dat we inzichten die in twee duizend jaar christelijk denken en geloven zijn ontstaan, niet meer als waardevolle bijdrage beschouwen.

In de diversiteit van vandaag zijn we als christenen allang het alleenrecht op de waarheid kwijt geraakt. Maar dat we niet meer het alleenrecht hebben, betekent nog niet dat we niet een waardevolle bijdrage kunnen leveren. En die bijdrage is niet alleen relevant voor gelovige mensen. Voor allen die op hun dertigste al burn out raken door alles wat ze moeten presteren, voor diegenen die zich op hun vijftigste vertwijfeld afvragen of positie en materiële welstand er eigenlijk wel toe doen, kan het een bevrijdend inzicht zijn dat vrijheid niet zit in wat je doet en presteert en bereikt, maar in liefde en dat er een God is die al vanaf het eerste moment, voordat je iets gedaan en gerealiseerd had, al van je hield.

We moeten de lamp van ons geloof niet onder de korenmaat zetten, maar haar op de standaard zetten zodat ze licht geeft voor iedereen in huis.

 

René Grotenhuis

Lees meer

René Grotenhuis (1951-2021) studeerde theologie en was zes jaar werkzaam als pastoraal werker in de wijk Ondiep (Utrecht). Daarna werkte hij o.a. als directeur in de thuiszorg, voor Pharos, kenniscentrum voor vluchtelingen en gezondheidszorg en (tot 2013) als algemeen directeur van Cordaid. Hij was vicevoorzitter van VKMO (Vereniging van Katholieke Maatschappelijke Organisaties). Hij schreef ‘Van Macht ontdaan” (2015) en ‘Zout’ (2020) over de betekenis van de christelijke traditie in onze tijd. Tot aan zijn overlijden, 8 december 2021, was René columnist, voorzitter van het bestuur en hoofdredacteur van de Bezieling.

Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross