Steun ons

Kunst met paardenbloemzaden en LED-licht: een lesje in behoedzaamheid

20 februari 2014
3 minuten

Een kunstwerk van LED-lampjes en paardenbloemzaadjes. Beter kan de confrontatie tussen natuur en techniek niet worden uitgedrukt. Fragile Future FF2, heet het kunstwerk van kunstenaarsduo Lonneke Gordijn en Ralf Nauta dat te bezichtigen is in de remonstrantse kerk in Eindhoven: behoedzaamheid als alternatief voor beheersing.

Door Eric Corsius

Als ik tegen mensen zeg dat ik in Eindhoven woon, valt er vaak een ongemakkelijke stilte in het gesprek of worstelt mijn gesprekspartner zichtbaar met zijn ontzetting. Hij slaagt er met moeite in, om zijn verbazing of medelijden te onderdrukken. Zodra zij weer een beetje bij haar positieven is, stelt ze begripvolle vragen als: ‘Dat moest zeker van je werk, neem ik aan?’

Eindhoven is eenmaal niet een paradijs voor liefhebbers van trapgevelhuizen en intieme steegjes, verstilde grachten en geborgenheid biedende middeleeuwse kerkjes. Als dit gebrek nu maar werd goedgemaakt door flamboyante moderne bouwkunst …  maar ook wat dit betreft is de stad karig bedeeld. Voor zover er vooruitstrevende architectuur  is, staat ze zonder onderlinge samenhang en verweesd in een woestijn van naoorlogse haastklusbouw en jaren-tachtig-truttigheid.

Binnenstebuiten
Wie er oog voor heeft, vindt uiteraard wel de pareltjes die de stad rijk is, zoals het Witte Dorp van Dudok of de nieuwbouw van het Van Abbe Museum van Cahen. Wie een mooi zicht op dat laatste wil krijgen, moet het museumcomplex benaderen van de achterzijde. Dan kijk je, over een kunstmatige meander van de Dommel, uit op de ingetogen leistenen gevels, die zich spiegelen in het eeuwig stromende water dat voor even tot bedaren komt in de rivierbocht.

De Dommel wordt op deze plek overigens omzoomd door wilde oevergewassen en populieren. Het is of hier de stad binnenstebuiten is gekeerd en het zompige beekdalenlandschap rond Eindhoven, waar eertijds de jonge Van Gogh ronddwaalde, een toegang tot de binnenstad heeft afgedwongen.

Deze spannende confrontatie van enerzijds de prozaïsche en rechtlijnige zakelijkheid van de stad en anderzijds het beweeglijke, voortdurend veranderende en grillige waterlandschap: deze tegenstelling tussen beheersing en beweging is eigen aan Eindhoven. Ze is ook zichtbaar in de eveneens aan de Dommel gelegen High Tech Campus ten zuiden van de stad.

Vergankelijkheid en vergeefsheid
Vlakbij het Van Abbe Museum ligt het remonstrantse kerkje waar ik regelmatig kom - als kerkganger, gastvoorganger of actief gemeentelid. De ‘import’ uit het Westen en Noorden, die Eindhoven indertijd dankte aan gloeilampenfabricage en universitair onderwijs, bracht in zijn kielzog ook het remonstrantisme, deze deftig-nuchtere variant van het Nederlands protestantisme mee.

Binnen de muren van het bescheiden kerkgebouw hebben verschillende generaties van slimmeriken, uitvinders en aartsregelaars zich op zon- en weekdagen gebogen over de vragen, die zij in hun werk onbeantwoord moesten laten: vragen over vergankelijkheid en vergeefsheid, vragen over het onherstelbare en onvervangbare, vragen waarmee het geloof wel raad lijkt te weten.

Toen de kerkgemeenschap enkele jaren geleden van zichzelf een kunstwerk mocht uitzoeken, viel de keuze niet geheel toevallig op het ontwerp- en kunstenaarsduo Lonneke Gordijn en Ralph Nauta van Studio Drift. Beide zijn afkomstig uit de stal van de Eindhovense Design Academy en hebben tijdens hun opleiding de specifieke lucht van de stad, met haar typische spanningen en tegenstellingen, ingeademd.

Hun werk ademt deze sfeer op zijn beurt ook uit. Kenmerkend zijn de modulair opgebouwde werken die bestaan uit paardenbloemzaadjes, die zijn aangebracht op LED-lampjes. De confrontatie tussen natuur en techniek, tussen vergankelijkheid en beheersing kan niet beter worden uitgedrukt.

Rijpe paardenbloem
In de remonstrantse kerk van Eindhoven hangt dan nu het werk Fragile Future FF2. Met dit werk willen Gordijn en Nauta ons aanzetten tot het alternatief voor beheersing: de behoedzaamheid. Dezelfde behoedzaamheid die ik als kind soms even kon opbrengen als ik een rijpe paardenbloem had geplukt en mee naar huis nam. Ik hield de adem in en maakte vloeiende bewegingen, opdat haar zilveren tooi ongeschonden bleef. Thuis aangekomen liet ik de bloem zien aan mijn moeder.

En die blies de zaadjes weg.

Achteraf gezien is mijn – op dat moment door mij kortstondig, maar ook hartgrondig verwenste - moeder de allegorie van de geschiedenis. Tegen de meedogenloze stroom van deze geschiedenis is onze behoedzaamheid niet altijd opgewassen. Des te meer reden om ons hierin te blijven scholen - aan de hand van de vluchtige werken van Studio Drift bijvoorbeeld.

Meer info over Studio Drift

TED-lezing door Lonneke Gordijn - Amsterdam, 11/30/2010

Eric Corsius

Lees meer

Eric Corsius (1964) is theoloog en werkzaam voor religieuzen in Nederland en ommelanden. Eric woont in het cultureel en landschappelijk rijk bedeelde Roergebied. Hij is lid van diverse linkse kerken, maar bezondigt zich soms aan politiek-incorrecte ketterijen. Eric is te vinden op Twitter en zijn eigen weblog (ericcorsius.nl). Hij vindt van alles en ontdekt altijd nog meer. Voor de Bezieling verzorgt hij een cultuurrubriek.

Reacties

  1. Eric, wat een fijn artikel. Ben blij dat ik het mag lezen.
    Ja, onze 'Fragile Future FF2' is een werk dat mij blijft boeien en blijft inspireren tot openstaan voor kwetsbaarheid, verwondering en stilte

  2. Beste Eric,

    Ik heb met interesse je artikel gelezen. De zeggingskracht van het kunstwerk is aanzienlijk toegenomen. Bedankt voor je bijdrage!

  3. Eric,

    Lees met belangstelling je artikelen, ook deze over de paardenbloemenzaden (FF2) in de Remonstrantse kerk. Je attendeert mij en mogelijk anderen om weer opnieuw te kijken, met vernieuwde aandacht voor de omgeving en de dingen om ons heen.

Laat een antwoord achter aan Willem Stoppelenburg Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross