Steun ons

Het uur van God

29 november 2019
3 minuten

De uitvinding van kunstlicht scheidde ons van de natuur af, en daarin schuilt een groot kwaad, aldus zen-monnik en auteur Clark Strand. Niet in de laatste plaats verstoorde het ons slaapritme. Lisette Thooft - ervaringsdeskundige in slecht slapen - is onder de indruk. Ze kijkt met nieuwe ogen naar 'het uur van de wolf' en knipt tegenwoordig minder snel de lampen aan.

Door Lisette Thooft

“We gaan de goede kant weer op”, zei mijn grootvader steevast rond midwinter, 21 december, omdat de dagen daarna weer langer worden. En midzomer, 21 juni, vond hij elk jaar weer het punt waarop we met ons allen de verkeerde kant op gingen. Beetje naargeestig, dat idee dat we voortdurend heen en weer slingeren van fout naar goed en dan weer naar fout. En is het wel waar dat licht goed is, en donker verkeerd?

De Amerikaanse zen-monnik Clark Strand zingt een loflied op het donker in zijn boek Wakker zijn in de nacht. De oorspronkelijke titel is Waking up to the Dark en dat betekent natuurlijk meer iets als: wakker worden voor de diepere zin van duisternis. Maar goed, dit zal wel commerciëler zijn en mij kreeg het inderdaad aan het lezen, zeker met die ondertitel ‘De spiritualiteit van slapeloosheid’, want ik heb jarenlang slecht geslapen.

Pleidooi voor het donker

Zelden zo’n overtuigend pleidooi voor het donker gezien. “Ga de duisternis in en blijf daar – zonder je telefoon te checken of het licht aan te doen – en de duisternis zal je omarmen als een moeder of een geliefde,” schrijft Strand. Zelf maakt hij al sinds zijn jonge jaren nachtelijke wandelingen in het donker en het boek is een compilatie van aantekeningen daarvan. Zijn vrouw die het samenstelde, voelde zich geleid door Onze-Lieve-Vrouwe, vertelt hij achterin het boek, en ik kan het de dames van harte vergeven dat ze af en toe een beetje van de hak op de tak springen. Interessant is het zeker.

Zo vertelt Strand over een psychologisch onderzoek, uitgevoerd door de arts Thomas Wehr van het National Institute of Mental Health, die proefpersonen een aantal weken lang liet leven zonder kunstlicht. De eerste drie weken sliepen ze een uur langer. In de vierde week gebeurde er iets wonderlijks: ze werden na een uur of vier wakker, bleven een uur of twee in een soort mystieke rust, vergelijkbaar met diepe meditatie, en sliepen daarna nog vier uur. Maar het waren helemaal geen ervaren mediteerders.

Strand stelt: wat wij ‘het uur van de wolf’ noemen, dat vreselijke moment in de nacht waarop je wakker wordt en weet: dit is het, ik ga niet meer inslapen – dat is eigenlijk het uur van God. Het is goed en natuurlijk dat je een paar uur slaapt, een paar uur in een staat van diepe rust wakker ligt, en daarna weer een paar uur slaapt. Wij laten tegenwoordig ons natuurlijke slaapritme verstoren door kunstlicht. Daardoor wordt onze slaaptijd in elkaar gedrongen en zijn die uren van meditatieve rust eruit geperst.

Maria

Het boek wordt steeds mystieker – Strand vereenzelvigt gaandeweg het duister met Maria en blijkt in de donkerste uren van de nacht een stem te horen die hem voorkomt als die van een goddelijke Geliefde. De uitvinding van kunstlicht is voor hem de wortel van alle kwaad, omdat het ons van de natuur afscheidde.

Hij schrijft: “De Bijbel is een gedachte-experiment dat ons laat zien wat er met de soort gebeurt wanneer die zichzelf niet langer als onderdeel van de natuur beschouwt, en een toekomst voor zichzelf bedenkt die gescheiden is van de wereld. Openbaring is daarom de natuurlijke en onontkoombare afloop van Eden – de plek waar het verhaal al die tijd naartoe ging. Aan het einde van de Bijbel moet de mens zich ‘een nieuwe hemel en een nieuwe aarde’ inbeelden. Wat er gebeurd is met de hemel en aarde die ze eerst hadden? Die hebben ze verwoest.”

Treurig. Maar intussen kijk ik wel met nieuwe ogen naar de nacht. Neem me voor minder snel de lampen aan te knippen en wat meer te schemeren – die fijne ouderwetse gewoonte om het ook in huis langzaam donker te laten worden. Desgewenst met een kaars of waxinelichtjes. Wat is sfeervoller dan dat, zeker in dit seizoen?

---------------

Clark Strand, Wakker zijn in de nacht, AnkhHermes, 2019, 144 blz., € 17,99.

 

Lisette Thooft

Lees meer

Lisette Thooft is rebalancer en auteur. Zij publiceerde meer dan twintig boeken over spiritualiteit, liefde en relaties. In 2022 verscheen: De hemel in je handen, over toegang krijgen tot het onderbewuste. Lisette was ruim zes jaar redacteur van Volzin en is thans vooral werkzaam als rebalancer. Lisette is columnist van de Bezieling.

Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Eerste week Advent 2022

Treurt

Treurt met de hemelen
Treur  alle mensen van goede wil
Treur en blaas op de midwinterhoorn

Treur om wie neerschieten zonder aanzien
Treur om wie kinderen, moeders, hoogbejaarden neerknallen
Treur om wie alle oorlogsrechten verpletteren
Treur om wie flats en scholen en ziekenhuizen niet ontzien
Treur om wie dorpen en steden verwoesten
Treur om alle verlies van menselijkheid

Treur  en blaas met heel je ademkracht omdat je de hoop niet opgeeft
Treur omdat je in vrede blijft geloven
Treur uit liefde voor alle kwetsbare onschuldige mensen
Treur zonder voorkeur
God houdt van iedere  mens die licht en liefde wil zijn

Treurt nu zoveel mensen op de vlucht moeten
Treurt om wie veilige herbergen in brand steken
Treurt zolang er getreurd moet worden
Zalig de treurenden die het goede voor ogen houden
Zalig de treurenden die gericht zijn op de Algoede


Marinus van den Berg
EERSTE ZONDAG VAN ADVENT
27 november 2022

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

De vriendenkring is in het leven geroepen om de basis van de Bezieling te verstevigen. De vrienden dragen in belangrijke mate bij aan de ontwikkeling en financiële stabiliteit van het platform.

Het lidmaatschap bedraagt 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend maak je de Bezieling mee mogelijk en daarmee de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross