Steun ons

Heiligenlevens

19 augustus 2017
2 minuten

Heiligen danken hun heiligverklaring aan hun onberispelijke levensloop. Dat maakt op Paulien van Bohemen weinig indruk. Voor haar is een mensenleven met onvolmaaktheden juist heilig.

Door Paulien van Bohemen

‘De onhebbelijkheden van ons moeder? Dat ze soms boos werd op ons pap om niets. En ze was een beetje tegen asielzoekers. Maar dat hoef je allemaal niet op te schrijven, hoor. Dat is niet belangrijk en het viel allemaal wel mee. Ze was vooral lief en zorgzaam.’

Wanneer ik een uitvaart voorbereid, legt de familie van de overledene me vaak een spreekverbod op over bepaalde karaktereigenschappen. Gelieve die te verzwijgen tijdens de uitvaartplechtigheid. Ik snap dat wel. De loyaliteit van kinderen aan hun ouders stopt niet als hij of zij sterft. Niks slechts over ons mam.

Onhebbelijkheden

Maar ondanks dat ik het begrijp, vind ik het jammer dat onhebbelijkheden verborgen moeten blijven. Ik word zelf altijd een beetje kriegel van een uitvaart waarin de aanwezigen overladen worden met louter goeds over de dode. Ik vraag me af wat er moet worden weggemoffeld. Ieders biografie kent schaduwkanten. Dat is hartstikke menselijk. Je maakt iemand niet minder mens door diens tekortkomingen te noemen. Het maakt iemand juist méér mens. Ondeugden uitspreken maakt een levensloop zoveel meer waarachtig. Want geen mens is perfect.

Onhebbelijkheden maken iemand compleet. Sterker nog: ze maken een mens heilig. Heilig betekent heel. Heel betekent compleet. Er is niks wat ontbreekt. Alles zit erop en eraan. Mooie en minder mooie kanten wisselen elkaar af in een mensenleven.

De Katholieke Kerk kent een lijst van heren en dames, die bijzonder vroom en rechtschapen geleefd zouden hebben. Daarom zijn zij heilig verklaard. Ik word heel bang als ik die duizenden heiligennamen lees. Al die martelaren en martelaressen, kerkvaders en bisschoppen die stuk voor stuk een voorbééldig leven leidden. Het komt me onecht voor. En daarmee weinig menselijk.

Ik pleit voor een herziening van de heiligenlijst. Al die zogenaamde heiligen met hun smetteloze levensbeschrijvingen kunnen eraf. Alle mensen die soms de mist ingaan mogen heiligverklaard worden. Imperfecte mensenlevens zijn perfecte heiligenlevens.

 

 

 

Paulien van Bohemen

Lees meer

Paulien van Bohemen (1982, Tilburg) is werkzaam als geestelijk verzorger in een woon-zorgcentrum voor ouderen. Daarnaast is ze geestelijk verzorger in een hospice en werkt ze als zzp'er in de eerstelijns geestelijke verzorging (geestelijke verzorging bij mensen thuis). Ze studeerde theologie aan de Theologische Faculteit Tilburg en maakte na het behalen van haar propedeuse de overstap naar HBO-verpleegkunde. Ze was vier jaar werkzaam als verpleegkundige in de psychiatrie. Later hervatte ze de studie theologie, maar nu aan de Fontys Hogeschool te Tilburg. Daar studeerde ze in 2015 cum laude af. Haar motto: “Dat God er is, is een vreemd, maar onvervreemdbaar weten (vrij naar een liedregel uit het lied Om het Geheim van A. Bosch).”

Reacties

  1. Heiligen zijn niet perfect, zij hebben een voorbeeldfunctie en kunnen door ons gebed een voorspraak zijn bij God. Op de weg naar het eeuwig leven is geen heilige die niet gezondigd heeft en geen zondaar voor wie geen hoop is.

  2. Ha Paulien, mooi en herkenbaar.
    Het zinnetje: ' over de dode niets dan goed' .....is een verkeerde vertaling. Het moet zijn: over de dode niets dan het ' JUISTE''.....
    Ik vind dat ook veel mooier!

  3. Heilig betekent volgens het woordenboek: zonder zonden, rein, volmaakt. En woordenboekuitleg nemen we meestal alleen letterlijk. Als het om heiligen gaat, moet men dat nu juist niet doen. In de godsdiensten gaat het om geloof, overdrachtelijke, zinnebeeldige, spirituele betekenissen. Het probleem hierboven komt m.i. daarom voort uit een al te menselijke, emotionele om niet te zeggen larmoyante omgang met de dood, die voorbijgaat aan wat van oudsher christelijk/katholiek gelovig afscheidsritueel bij de dood van een medemens inhield: aanbeveling van de dode in Gods handen, smeekbeden om Zijn barmhartig oordeel!
    Al die huilende kinderen en kleinkinderen die zonodig nog iets tot de overledene (ter plaatse een lijk; dus dood omhulsel/karkas, waarvan de ziel - maar dat vergeten we vaak! - op weg is naar Gods eindoordeel, naar boetedoening, en later tot eeuwige rust en geluk in de aanschouwing Gods enz.). Afschuwelijk en vaak tenenkrommend die overbodige aanhankelijkheidsbetuigingen van de kerkgangers achter de baar! En dan ook nog dat verkapte oordeel dat we de dode en zijn/haar nabestaande of voorafgaan generatie nageven via priester of domina/-ee of andere lijkredenaar m/v; het is m.i. allemaal overmoed en bijgeloof dat men bij joden, moslims en orthodoxe christenen niet zo zal aantreffen als in de protestantse en katholieke Nederlandse wereldjes. Het Mysterie van dood en leven, het vurig refereren aan het Semitische, oorspronkelijk christelijk geloofsgoed m.b.t. de dood, boete en opstanding lijkt in de gristelijke kerken vrijwel geheel ondergesneeuwd en of verdwenen. In plaats daarvan houdt men lijkredes die juist in de christelijke geloofsomgeving niet passen: je wend je als gelovige niet tot een lijk, maar tot diens Schepper en Zijn Umwelt! (Het r.-k. "Klein Rituale" 2009 - opgesteld naar voorbeeld van het "Romeinse Rituale" - verbiedt dan ook lijkredes tijdens de uitvaartliturgie! Zie nr. 396 op pag. 186) De troost voor de nabestaanden c.s. ligt niet in het cognitief begrijpen en kunnen onderschrijven van iedere letter, maar in het rituele en de Geest ervan die je voelt in de mate dat je open staat voor het mysterie dat hier en nu in het centrum van de aandacht staat! En dat zal voor eenieder op een ander moment geschieden. Hou het mysterie dus in ere. Gun mensen ook hun eigen moment van inkeer enz. en dring ze niet op om alles letterlijk en concreet op te vatten!
    Dus: Stop met die quasi creatieve liturgieën, en keer terug naar de joods-christelijke bronnen, en laat het begrafenis- c.q. uitvaartritueel weer alleen getuigen van respect, eer, dank en aanbeveling; hou het mysterie in ere; hou je aan rituele vormen/gebaren (formele gebedsrituelen, bewieroking, zegening met doopwater enz.) en laat het vooral een collectief aanbevelen, overhandigen van de overledene zijn in de handen van engelen, heiligen en God/Jezus; smeekbede ook om een mild oordeel van God, en een herhaald verzoek om opname van de ziel van de overledene in het paradijs, eeuwig leven, eeuwige rust.
    De r.-k. kerk heeft door de eeuwen heen daarvoor een betekenis-/zin- en zegenrijk ritueel ontwikkeld, dat het waard is om eens goed te bestuderen en biddend te overwegen.
    Wij moeten en kunnen niet (eind)oordelen over de doden; de kerk(leiding) zou dat ook niet moeten willen overnemen van Jezus Christus en God zelf, waarvan zij toch gelovig zegt dat Hij 'aan de rechterhand van de Vader zit, vanwaar Hij zal oordelen levenden en doden.' (Credo)

  4. Hallo Paulien,

    Michel Houellebecq schrijft in zijn boek Platform dat de Katholieke Kerk op tijd heeft ingezien dat een monotheïstische godsdienst, waarin er alleen maar plaats is voor God, uiteindelijk voor de gelovigen niet te harden is. Gelovigen hebben voorbeelden, lager in hiërarchie - Jezus, Maria, heiligen - nodig om het pad naar de hemel af te kunnen leggen: wat zij konden, is misschien ook voor mij weggelegd. Anders, zo werd geredeneerd, leidt het geloof ertoe dat je een afvallige wordt en dus verloren voor het eeuwige leven. Of orthodox, en daardoor een vijand van de mens zelf. Hetgeen, zoals Houellebecq dat ziet, gebeurt met de islam: een monotheïstische godsdienst bij uitstek. Met alle gevolgen vandien.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Overdenkingen René Grotenhuis gebundeld

December vorig jaar overleed René Grotenhuis, hoofdredacteur van de Bezieling. Zijn overdenkingen over leven en sterfelijkheid, die hij voorafgaand aan een ingrijpende operatie  schreef,  zijn nu gebundeld: Woorden op de drempel. De bundel is te bestellen bij uitgeverij Adveniat. De opbrengst komt ten goede aan de Bezieling. (Lees meer)

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

Als ‘Vriend van de Bezieling’ heb je een streepje voor. Je deelt mee in drie extra’s, exclusief voor de vrienden:

  • ontmoet je favoriete Bezielingmedewerker
  • ontvang gratis ons jaarboek
  • neem deel aan het tentoonstellingsbezoek.

Het lidmaatschap kost 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend draag je bij aan een stabiele basis voor de Bezieling en daarmee aan de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross