Steun ons

"Anders was ik nu schaapherder in Oost-Turkije"

31 augustus 2018
3 minuten

We zijn makkelijk geneigd het leven in het ‘rijke Westen’ te verheffen boven dat in andere delen van de wereld. Onterecht, vindt René Grotenhuis. Op zijn vele reizen door Afrika, Azië en Latijns-Amerika zag hij overal mensen die hun leven betekenis wisten te geven, ook al waren de omstandigheden niet optimaal. “Ik zou wensen dat we onszelf en onze welvaart wat minder vanzelfsprekend tot maatstaf zouden nemen voor wat goed leven is.”

 Door René Grotenhuis

Enkele weken geleden ging het zomeravondgesprek in de NRC tussen Humberto Tan en Murat Isik. Beiden jongens uit de Bijlmer, beiden Nederlanders met een migratie-achtergrond. En beiden inmiddels succesvol, de een als televisiepresentator, de ander als schrijver. Ik had Murat Isiks boek Wees Onzichtbaar net deze vakantie gelezen.

Het gesprek ging onvermijdelijk over de wijze waarop ze hun plaats hadden gevonden in de Nederlandse samenleving en met ups en down geworden waren wat ze nu zijn. Vooral een zin van Isik bleef bij mij hangen: "... anders was ik nu schaapherder in Turkije." Het is een uitspraak die logisch klinkt als je een succesvol schrijver bent in Nederland. Schaapherder in Oost-Turkije lijkt dan vanzelfsprekend een onaantrekkelijke optie, alsof hij ontsnapt is aan iets wat onaangenaam en onaantrekkelijk is. Het is ook een uitspraak die heel gemakkelijk gedaan wordt als we ergens in een ver, arm buitenland zijn geweest: gelukkig maar dat ik daar niet ben geboren.

Weinig respect

De uitspraak bleef om drie redenen bij mij haken. Allereerst omdat het de indruk wekt dat het zonneklaar is dat je als schaapherder in Oost-Turkije niet gelukkig zou kunnen zijn. Ongetwijfeld is dat voor een succesvol, hoopopgeleide schrijver in Nederland moeilijk voorstelbaar, maar wat nu als je niet naar Nederland was gekomen? En dus niet in de Bijlmer had gewoond of op de universiteit had gezeten? Zou je je dan als schaapherder ongelukkig voelen omdat je geen succesvol schrijver in Nederland was geworden? Ik krijg het gevoel dat die opvatting van zo weinig respect getuigt tegenover mensen daar.

Ik vind zulke vergelijkende uitspraken ook altijd moeilijk omdat het de indruk wekt dat het leven elders niet veel voorstelt, niet betekenisvol is. Ik heb in de loop van mijn werk bij Cordaid in Afrika, Azië en Latijns-Amerika overal mensen gezien die hun leven heel veel betekenis gaven ook al waren hun omstandigheden en ontplooiingsmogelijkheden beperkt. Zonder studie, zonder carrière, zonder veel van de wereld of zelfs van hun land te hebben zien, gaven mensen betekenis aan hun leven en kregen ze daarvoor dank en waardering.  Hun leven was materieel oneindig veel moeilijker, ze moesten veel harder knokken voor hun dagelijks brood, voor goed onderwijs en goede zorg, maar dat bepaalde niet of hun leven betekenisvol was.

Vergelijken van daar en hier wordt zo gauw een niveauverschil: beter en mooier hier,  slechter en lelijker daar. Wij lopen voorop, in de rest van de wereld lopen ze achter.

Maatstaf

Ik zou willen dat we anders gaan kijken, minder oppervlakkig naar onszelf en naar de rest van de wereld. Ik zou wensen dat we minder vanzelfsprekend onszelf en onze welvaart tot maatstaf zouden nemen voor wat goed leven is. Dan zouden we kritischer naar onszelf kijken en zien dat onze welvaart voor een flink deel ten koste is gegaan en nog steeds gaat van mensen elders. Dan zouden we ook door de buitenkant van welvaart heen kunnen kijken omdat de betekenis van het leven, zowel daar als hier, daar niet aan ontleend wordt.

In Gods ogen zijn de schaapherder in Oost-Turkije en de succesvolle schrijver in Nederland even betekenisvol.

 

René Grotenhuis

Lees meer

René Grotenhuis (1951-2021) studeerde theologie en was zes jaar werkzaam als pastoraal werker in de wijk Ondiep (Utrecht). Daarna werkte hij o.a. als directeur in de thuiszorg, voor Pharos, kenniscentrum voor vluchtelingen en gezondheidszorg en (tot 2013) als algemeen directeur van Cordaid. Hij was vicevoorzitter van VKMO (Vereniging van Katholieke Maatschappelijke Organisaties). Hij schreef ‘Van Macht ontdaan” (2015) en ‘Zout’ (2020) over de betekenis van de christelijke traditie in onze tijd. Tot aan zijn overlijden, 8 december 2021, was René columnist, voorzitter van het bestuur en hoofdredacteur van de Bezieling.

Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Verder lezen

Meer van 

Eerste week Advent 2022

Treurt

Treurt met de hemelen
Treur  alle mensen van goede wil
Treur en blaas op de midwinterhoorn

Treur om wie neerschieten zonder aanzien
Treur om wie kinderen, moeders, hoogbejaarden neerknallen
Treur om wie alle oorlogsrechten verpletteren
Treur om wie flats en scholen en ziekenhuizen niet ontzien
Treur om wie dorpen en steden verwoesten
Treur om alle verlies van menselijkheid

Treur  en blaas met heel je ademkracht omdat je de hoop niet opgeeft
Treur omdat je in vrede blijft geloven
Treur uit liefde voor alle kwetsbare onschuldige mensen
Treur zonder voorkeur
God houdt van iedere  mens die licht en liefde wil zijn

Treurt nu zoveel mensen op de vlucht moeten
Treurt om wie veilige herbergen in brand steken
Treurt zolang er getreurd moet worden
Zalig de treurenden die het goede voor ogen houden
Zalig de treurenden die gericht zijn op de Algoede


Marinus van den Berg
EERSTE ZONDAG VAN ADVENT
27 november 2022

Over de Bezieling

De Bezieling is een gratis online kwaliteitsmagazine voor mensen die op zoek zijn naar inspiratie, bemoediging en ankerpunten in het leven en daarbij nieuwsgierig zijn naar wat de christelijke traditie te bieden heeft.

Vrienden van de bezieling

De vriendenkring is in het leven geroepen om de basis van de Bezieling te verstevigen. De vrienden dragen in belangrijke mate bij aan de ontwikkeling en financiële stabiliteit van het platform.

Het lidmaatschap bedraagt 60 euro per jaar (méér mag) en kan op ieder moment ingaan. Als Vriend maak je de Bezieling mee mogelijk en daarmee de ontmoeting van hedendaags leven en christelijke spiritualiteit.

Volg de bezieling

Aanmelding nieuwsbrief

cross